Biuro Krajowe Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) w Polsce, we współpracy z Polskim Towarzystwem Chorób Płuc, rozpoczęło kampanię społeczną pod hasłem: „«Zwykły» kaszel czy objaw gruźlicy? Sprawdź!”. Jej celem było zwrócenie uwagi na objawy choroby, które łatwo można było pomylić z sezonowym przeziębieniem.
Choć wielu z nas uważa gruźlicę za problem minionych pokoleń, nadal stanowi ona poważne zagrożenie, a liczba zakażeń z roku na rok rośnie. W 2023 roku na gruźlicę zachorowało około 10,8 miliona osób na całym świecie, w tym 6 milionów mężczyzn i 3,6 miliona kobiet oraz 1,2 miliona dzieci. W Europejskim Regionie WHO wykryto 225 000 przypadków gruźlicy. W Polsce w roku 2023 na gruźlicę zachorowało 4436 osób.
Pandemia COVID-19 miała druzgocący, pośredni wpływ na walkę z gruźlicą, prowadząc do nadmiernej liczby zgonów na całym świecie. Przerwy w świadczeniu usług medycznych, ograniczony dostęp do testów i opóźnienia w diagnozowaniu pozwoliły gruźlicy rozprzestrzeniać się niezauważenie, niwecząc lata postępów w zwalczaniu tej choroby.
„Ta choroba nie wybiera – chorują na nią zarówno młodzi, jak i seniorzy, mieszkańcy miast i wsi” – ostrzega WHO. Do najczęstszych objawów tej choroby przenoszonej drogą powietrzną należą przede wszystkim utrzymujący się przez ponad dwa tygodnie uporczywy kaszel, któremu może, ale nie musi, towarzyszyć gorączka i nocne poty, a z czasem również spadek masy ciała oraz uczucie zmęczenia. Objawy te bywają mylone z typowymi infekcjami sezonowymi, szczególnie w okresie jesiennych zachorowań, dlatego tak ważne jest, aby nie odkładać wizyty u lekarza. Jednak wczesne wykrycie i szybkie leczenie pozwoliły wyleczyć 88% przypadków gruźlicy lekowrażliwej w 2022 roku.
Dwumiesięczna kampania (26 września – 30 listopada 2025 r.) obejmuje wielojęzyczne filmy, materiały edukacyjne w języku polskim, angielskim, ukraińskim i rosyjskim, konferencje ekspertów oraz spotkania z mediami, aby obalić mity – takie jak to, że gruźlica jest „chorobą przeszłości” lub dotyka tylko ubogich.
„Gruźlica nie dyskryminuje” – powiedziała dr Nino Berdzuli, przedstawicielka WHO w Polsce. – „W naszym świecie ciągłych podróży i zatłoczonych przestrzeni, gruźlica, gdziekolwiek się pojawi, może stać się zagrożeniem. Dziś gruźlica tu – jutro może być wszędzie. Dlatego ta kampania jest kluczowa: daje społecznościom możliwość szybkiego działania. WHO współpracuje z krajami, w tym z Polską, aby wzmocnić systemy nadzoru, diagnostyki
i reagowania”.
„Pacjent, który ma kaszel utrzymujący się powyżej dwóch tygodni, powinien niezwłocznie skonsultować się z lekarzem. Gruźlica, mimo że jest poważną chorobą, obecnie jest w pełni uleczalna pod warunkiem wczesnego rozpoznania i wdrożenia odpowiedniego leczenia. Najistotniejsze jest, aby nie opóźniać diagnostyki i nie bagatelizować objawów” – podkreśla Ivanna Mazur, lekarz pulmonolog, do 2024 roku związana ze Szpitalnym Oddziałem Gruźlicy i Chorób Płuc Małopolskiego Szpitala Chorób Płuc i Rehabilitacji im. Edmunda Wojtyły w Jaroszowcu.
