Jak wynika z informacji przekazanych przez 21 Regionalnych Centrów Krwiodawstwa
i Krwiolecznictwa (RCKiK), część podmiotów leczniczych nie reguluje w terminie należności
wobec placówek publicznej służby krwi. Zaległości dotyczą przede wszystkim szpitali
znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej. Brak terminowych płatności wpływa
negatywnie na płynność finansową RCKiK i może zagrażać stabilności ich funkcjonowania.
Łączna wartość przeterminowanych zobowiązań z tego tytułu sięga niemalże 100 mln
złotych.
Regionalne Centra Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa (RCKiK) pełnią ważną rolę w systemie
ochrony zdrowia. Odpowiadają za pobór, przechowywanie i dystrybucję krwi oraz jej
składników, dbając jednocześnie o bezpieczeństwo zaopatrzenia w krew szpitali w całym
regionie. Dostępność krwi jest niezbędna do ratowania życia i zdrowia pacjentów –
wykorzystuje się ją podczas operacji, transfuzji, terapii onkologicznych oraz leczenia chorób
hematologicznych. Ograniczenia funkcjonowania RCKiK może mieć poważne konsekwencje
dla sprawności działania systemu ochrony zdrowia, szczególnie ratownictwa medycznego
i lecznictwa szpitalnego. W Polsce działa 21 takich placówek, tworząc podstawę sieci
publicznej służby krwi.
Z danych przekazanych przez Regionalne Centra Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w ramach
dostępu do informacji publicznej wynika, że część szpitali nie reguluje w terminie należności wobec placówek publicznej służby krwi. Największe zaległości zanotował RCKiK w Warszawie – wartość przeterminowanych zobowiązań na 22 grudnia 2025 r. wyniosła 20 756 352,46 zł.
Drugą najwyższą wartość odnotował RCKiK w Lublinie – do 30 grudnia 2025 r. zaległości
sięgnęły 14 615 874,33 zł. Łączna wartość przeterminowanych zobowiązań z tego tytułu
opiewa na kwotę 94 598 743,71 zł, czyli niemalże 100 mln zł.
Trudności w regulowaniu zobowiązań wobec RCKiK to jeden z wielu problemów, z jakimi
borykają się szpitale. W 2025 r. wiele podmiotów leczniczych w całym kraju znalazło się pod znaczną presją finansową spowodowaną sytuacją Narodowego Funduszu Zdrowia. Dyrektorzy szpitali wielokrotnie informowali o opóźnieniach w wypłacaniu środków przez płatnika publicznego, pogłębiających zadłużenie placówek. Część szpitali, zmuszona do szukania oszczędności, podjęła decyzje o ograniczeniu przyjmowania pacjentów, przesuwaniu bądź odwoływaniu planowanych wizyt i zabiegów czy likwidacji najbardziej kosztochłonnych oddziałów. Pojawiały się również sygnały dotyczące opóźnień we włączaniu nowych pacjentów do programów lekowych.
„Takiego zawirowania i kryzysu finansowego jeszcze w systemie naszej ochrony zdrowia nie było” – podsumował Waldemar Malinowski, prezes Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Szpitali Powiatowych, podczas rozmowy w TVN24 w grudniu ubiegłego roku.
Ministerstwo Zdrowia jest świadome sytuacji i publicznie przyznaje, że niezbędne jest podjęcie pilnych działań, które umożliwią rozwiązanie problemów strukturalnych, w tym
ustabilizowanie sytuacji finansowej. Dotychczasowe działania miały jednak głównie charakter doraźny. Jak poinformował Narodowy Fundusz Zdrowia, w 2025 r. plan finansowy instytucji został zwiększony o niemal 33 mld zł, a całkowity budżet osiągnął wartość 217 mld zł. Pomimo tego środki nie wystarczą na pokrycie wszystkich potrzeb. Obecnie w parlamencie procedowana jest ustawa budżetowa na 2026 r. Według szacunków resortu zdrowia, kwota przeznaczona na zdrowie pozostaje zbyt niska i w systemie zabraknie w przyszłym roku ok. 23 mld zł.
Stan finansów publicznych budzi obawy również innych interesariuszy systemu. W lutym
ubiegłego roku eksperci Instytutu Finansów Publicznych oraz Federacji Przedsiębiorców
Polskich w raporcie pt. „Finanse ochrony zdrowia pod ścisłym nadzorem procedury
nadmiernego deficytu” alarmowali, że luka finansowa Narodowego Funduszu Zdrowia
w latach 2025-2028 może wynieść łącznie nawet ćwierć biliona złotych (pisaliśmy o tym: Luka finansowa NFZ zagraża stabilności finansów publicznych).
Jako główne przyczyny wskazano zobowiązania Funduszu, które nie znajdują pokrycia w dochodach pochodzących ze składek zdrowotnych. Zdaniem ekspertów, bez podjęcia realnych działań zmierzających do ograniczenia kosztów płatnika oraz zapewnienia Narodowemu Funduszowi Zdrowia stabilnych źródeł finansowania, problemy z rozliczaniem świadczeń będą narastać w kolejnych latach.
Kryzys systemu ochrony zdrowia i wynikające z niego problemy finansowe szpitali w całej
Polsce mają negatywny wpływ na funkcjonowanie Regionalnych Centrów Krwiodawstwa
i Krwiolecznictwa. Opóźnienia w regulowaniu zobowiązań mogą prowadzić do utraty
płynności finansowej przez placówki i utrudniać realizację podstawowych zadań.
Tymczasem RCKiK stanowią ważne ogniwo systemu, zapewniając dostęp do krwi i jej składników wykorzystywanych do leczenia pacjentów.
