Już po raz trzeci w Warszawie spotykają się specjaliści medycyny paliatywnej z całej Polski rozmawiając m.in. o wyzwaniach w zintegrowanej opiece paliatywnej. Polskie Towarzystw Medycyny Paliatywnej (PTMP) ogłosiło dziś wytyczne dotyczące zasad postępowania żywieniowego u dorosłych pacjentów z nowotworem objętych opieką paliatywną oraz kwalifikacji do opieki paliatywnej i postępowania z pacjentem ze stwardnieniem bocznym zanikowym i stwardnieniem rozsianym.
„Leczenie żywieniowe u dorosłych pacjentów z nowotworem objętych opieką paliatywną – to pierwsze tego typu zalecenia, które powstały z inicjatywy Polskiego Towarzystwa Żywienia Klinicznego i Polskiego Towarzystwa Medycyny Paliatywnej. Dokument został opracowany na podstawie przeglądu dostępnego piśmiennictwa i adaptacji istniejących wytycznych. Składa się z 29 zaleceń z obszernymi komentarzami. W procesie formułowania zaleceń i oceny uczestniczyło 18 przedstawicieli kluczowych środowisk medycznych z 6 towarzystw naukowych. Wyniki opracowania były konsultowane
z przedstawicielami 4 pozarządowych organizacji pacjentów. Dokument jest oparty na zasadach EBM. Zalecenia są dokumentem bardzo potrzebnym i wyczekiwanym” – oceniła dr Aleksandra Ciałkowska- Rysz, Prezes Polskiego Towarzystwa Medycyny Paliatywnej, kierownik Pracowni Medycyny Paliatywnej Katedry Onkologii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi oraz Oddziału Medycyny Paliatywnej Szpitala Klinicznego im. WAM w Łodzi.
Jak przypomniał Błażej Rawicki, prezesa Fundacji EuropaColon „niedożywienie wśród pacjentów z zaawansowaną chorobą nowotworową, stanowi aktualnie szczególny problem, bowiem stwierdza się je nawet u 80% pacjentów z chorobami nowotworowymi”. Jego zdaniem rekomendacje przyczynią się do tego, że niedożywienie przestanie być przyczyną śmierci niemal 90% pacjentów cierpiących z powodu niedożywienia pod koniec ich życia.
Z kolei w lipcu 2018 r. wprowadzono nowelizację rozporządzenia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki paliatywnej i hospicyjnej. Zgodnie z rekomendacją Prezesa AOTMiT rozszerzono zakres chorób kwalifikujących do udzielania gwarantowanych świadczeń z zakresu opieki paliatywnej i hospicyjnej o stwardnienie rozsiane.
Z uwagi na limitowanie świadczeń w medycynie paliatywnej; kierując się potrzebą zapewnienia specjalistycznego leczenia najbardziej potrzebującym chorym, w PTMP stworzono zalecenia dotyczące klinicznych kryteriów kwalifikacji postępowania z pacjentami, zarówno z SM, jak i SLA w poszczególnych formach świadczeń w ramach poradni medycyny paliatywnej, opieki domowej oraz oddziałów stacjonarnych.
„Tworzeniu tych zaleceń towarzyszyła idea ustalenia, na jakich etapach choroby pacjenci z SM oraz SLA powinni być obejmowani opieką paliatywną. Szczególnie w SM pacjenci żyją długo, a opieka nad nimi, przez długi okres, polega na ich usprawnianiu. Objęcie opieką paliatywną wyklucza możliwość korzystania z rehabilitacji, a fizjoterapeuta będący członkiem interdyscyplinarnego zespołu opieki paliatywnej ma pod opieką dużą grupę pacjentów. Ciężar opieki w zaawansowanym stadium choroby winien być przeniesiony z usprawniania funkcjonalnego pacjenta na zmniejszanie jego cierpienia, łagodzenie towarzyszących objawów, a także stworzenie warunków do jak najdłuższego zachowania względnej niezależności” – wyjaśnia dr Iwona Bryniarska, konsultant wojewódzka w dziedzinie medycyny paliatywnej dla woj. małopolskiego, Kierownik Kliniki Leczenia Bólu i Opieki Paliatywnej Katedry Chorób Wewnętrznych i Gerontologii Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Polski model opieki paliatywnej w swoich założeniach opartych na zespołowym podejściu, umożliwia zaoferowanie opieki dostosowanej do potrzeb pacjenta i jego rodziny. Może ona być świadczona w domu – domowa opieka paliatywna, w poradni – ambulatoryjna opieka paliatywna oraz w oddziałach medycyny paliatywnej i hospicjach stacjonarnych – stacjonarna opieka paliatywna. W zależności od potrzeb zakłada się swobodny przepływ pacjentów pomiędzy tymi formami opieki. Daje to możliwość zapewnienia ciągłości informacji o pacjencie oraz ciągłości leczenia i opieki.
W schemacie tym brakuje jednak ośrodków opieki dziennej, które w Polsce są bardzo nieliczne, gdyż nie są finansowane w ramach świadczeń gwarantowanych. Pacjenci objęci opieką paliatywną nie kwalifikują się do pobytu na innych oddziałach opieki dziennej, gdyż oprócz terapii zajęciowej oraz innych form aktywności, potrzebują oni dostępu do lekarza i pielęgniarki medycyny paliatywnej z uwagi na potrzebę kontroli bólu i innych uciążliwych objawów wynikających z choroby.
fot. Termedia
