GUMed prowadzi międzynarodowe badania nad dusznością

Gdański Uniwersytet Medyczny rozpoczął na początku 2019 r. badanie mające na celu wprowadzenie stopniowej zmiany leczenia ciężkiej duszności u osób cierpiących na choroby układu oddechowego, zwłaszcza na przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP) i chorobę śródmiąższową płuc (ILD).

Duszność dotyka około 15 milionów ludzi w Europie, przy czym w przyszłości liczba ta może wzrosnąć. Nowy projekt badawczy zwany BETTER-B – Better Treatments for Refractory and Chronic Breathlessness (Lepsza terapia duszności przewlekłej i opornej na leczenie) składa się z kilku elementów. Po pierwsze – przeprowadzenie sondażu wśród lekarzy na temat obecnej praktyki i sposobu korzystania przez nich z dotychczasowych wytycznych. Po drugie – ocena skuteczności nowego leku dla osób, które cierpią na poważne zaburzenia związane z dusznością i przewlekłymi chorobami układu oddechowego przeprowadzona w pięciu krajach. Po trzecie – uruchomienie strony internetowej z najnowszymi informacjami na temat terapii dla pacjentów cierpiących na duszność oraz lekarzy, pielęgniarek, fizjoterapeutów i innych osób opiekujących się osobami z wymienionymi schorzeniami. Po czwarte – na koniec realizacji programu przedstawienie nowego stanowiska europejskiego w sprawie leczenia duszności dla specjalistów w zakresie chorób układu oddechowego i opieki paliatywnej.

Program BETTER-B obejmuje badania nad wpływem duszności na jakość życia, nad różnymi rodzajami duszności oraz nad poprawą leczenia. W przeprowadzonej randomizowanej próbie kontrolowanej wykazano korzyści po zaoferowaniu nowego, zintegrowanego świadczenia służącego wsparciu duszności. Kompleksowe przeglądy systematyczne wykazały korzyści płynące z pomocy przy chodzeniu i innych niefarmakologicznych metod leczenia oraz opieki holistycznej. Natomiast inne przeglądy nie wykazały korzyści w przypadku stosowania leków z grupy benzodiazepiny, nawet w razie ich powszechnego podawania.

Duszność jest uporczywym, lecz często ignorowanym objawem, więc zespół BETTER-B ma nadzieję, że badanie mirtazapiny może ustalić czy będzie to kolejna możliwość leczenia pacjentów z POChP lub ILD zmagających się z upośledzającymi skutkami schorzenia.

„Cicely Saunders Institute i nasi partnerzy w programie BETTER-B wnieśli duży wkład pracy nad dusznością, badając zarówno leki, jak i metody terapii niefarmakologicznej. Pierwszym krokiem w leczeniu duszności jest zawsze próba zwalczenia choroby podstawowej i wykorzystanie wielu metod leczenia niefarmakologicznego opartych na dowodach naukowych. Gdy jednak przestają one działać, a duszność postępuje, wtedy wybór staje się ograniczony. W programie BETTER-B chcemy najpierw dostarczyć lepszych informacji o skutecznych (ale także – nieskutecznych) metodach leczenia, aby każdy mógł skorzystać z tej wiedzy. Jednocześnie będziemy badać nowy lek. Posiadamy wstępne dowody mirtazapiną może łagodzić duszność, nawet jeśli pacjent nie cierpi na depresję. Teraz potrzebujemy jednak dowodów z prawidłowo przeprowadzonego badania klinicznego” – komentuje profesor Irene Higginson z Cicely Saunders Institute, główna badaczka BETTER-B.

Dzięki wsparciu brytyjskiej organizacji charytatywnej Marie Curie zespół stwierdził już, że proponowana przez nich próba jest wykonalna. Mirtazapina jest szeroko stosowanym lekiem przeciwdepresyjnym, który dodatkowo jest niedrogi. Jest już również stosowany do łagodzenia niektórych rodzajów bólu. Część badań prowadzonych na małą skalę sugeruje, że może on pomagać w duszności, nawet jeśli pacjent ze zdiagnozowanym schorzeniem nie cierpi na depresję. Badanie dokładnie oceni wpływ leczenia mirtazapiną na pacjenta z dusznością, zwłaszcza na jego objawy, na osoby bliskie oraz na koszty opieki zdrowotnej i społecznej.

Projekt BETTER-B jest finansowany z unijnego programu na rzecz badań naukowych i innowacji „Horyzont 2020”.