Chcemy szczepić na HPV, ale możemy nie dostać szczepionki

„Od 2021 roku szczepienia na HPV wejdą do kalendarza szczepień ochronnych” – zapowiedział w grudniu ub.r. Łukasz Szumowski, minister zdrowia. Problem w tym, że szczepionki na rynku brakuje, a my do tej pory nawet nie zaczęliśmy rozmów z producentami. A przecież chcemy zakupić partię ok. 200 tys. sztuk. Jaki to koszt? „To wszystko zależy czy w pierwszej kolejności zaszczepimy jeden czy dwa roczniki. Wstępnie szacujemy, że koszt wyniesie 90 mln zł dla jednego rocznika” – wyjaśniał ISBzdrowie minister.

„Nie widzę powodów, by firmy farmaceutyczne nie mogły się już dziś przygotować. W końcu już padły takie zapowiedzi i deklaracje” – odpowiada z kolei na pytanie ISBzdrowie Jarosław Pinkas, Główny Inspektor Sanitarny, Krajowy Konsultant ds. Zdrowia Publicznego. – „Tym bardziej, że kupujemy od tych podmiotów już inne szczepienia, więc te firmy wiedzą, że jesteśmy wiarygodnym płatnikiem”.

Według planów resortu zdrowia w pierwszych latach szczepienia obejmą dziewczynki w wieku co najmniej 9 lat. Od 2026 roku przeciw HPV mają zostać zaszczepieni także chłopcy.

Problem w tym, że są trudności w dostępie na polskim rynku do szczepionek przeciwko HPV, tj. szczepionki 4-walentnej oraz 9-walentnej. Ministerstwo Zdrowia pytane o to przez media wydało oficjalny komunikat, w którym informowało m.in. „w I kwartale 2020 roku firma MSD dostarczy na polski rynek liczbę dawek, która umożliwi dokończenie schematów szczepień tym pacjentom, którzy w 2019 roku rozpoczęli szczepienie preparatem Gardasil 9 w ramach Programów Zdrowotnych realizowanych przez Jednostki Samorządu Terytorialnego. W przypadku pacjentów indywidualnych, którzy rozpoczęli w 2019 roku szczepienie preparatem Gardasil 9, planowane jest uruchomieniem dla nich specjalnego programu umożliwiającego dostarczenie dawek koniecznych do dokończenia schematu szczepienia”.

MSD Polska wyjaśnia, że produkcja trwa cztery-pięć lat, a zapotrzebowanie globalne na preparat zwiększyło się w ostatnich latach nawet czterokrotnie (szczepionki zaczęły kupować m.in. Chiny).

Z kolei szczepionka drugiego producenta – GSK – nie jest dostępna nawet w aptekach. Powód: firma nie nadąża z produkcją. Problem jest na tyle duży, że nawet wysyłała zawiadomienia do samorządów, które chciały rozpoczynać program szczepień przeciw HPV dla swoich mieszkańców, żeby się wstrzymały z jego realizacją. I tak np. w Warszawie, gdzie program działa od października i objął już 1600 dzieci, ratusz obawia się, że wkrótce może pojawić się problem z dostępnością szczepionki.

Wirus HPV (Human Papillomavirus) to ludzki wirus brodawczaka. Wyróżnia się 150 typów HPV chorobotwórczych dla człowieka, wśród których, typy 16 i 18 należą do wysoko onkogennych typów wirusa, które odpowiadają za zmiany przedrakowe szyjki macicy i raka szyjki macicy. Do zakażenia HPV dochodzi drogą płciową, najczęściej w początkowym okresie po rozpoczęciu aktywności seksualnej. W ciągu swojego życia 50-80% aktywnych seksualnie kobiet i mężczyzn było lub będzie zakażonych HPV. Zakażenia HPV mogą prowadzić również do raka odbytu, przestrzeni ustno-gardłowej, pochwy, sromu, prącia.

Obecnie uważa się, że wszystkie przypadki raka szyjki macicy są poprzedzone przewlekłą infekcją HPV.