Dynamiczny wzrost wyników Polskiego Banku Komórek Macierzystych

Polski Bank Komórek Macierzystych S.A. (PBKM), przewodzący międzynarodowej Grupie Famicord, największy w Europie pod względem liczby nowo pozyskanych próbek bank komórek macierzystych – wypracował w roku 2017 wynik EBITDA i netto znacząco wyższy od wyników w 2016 roku. Wyniki są zdecydowanie najwyższe w historii działalności Grupy PBKM.

Grupa PBKM w 2017 roku osiągnęła 148,9 mln zł przychodów, co oznacza wzrost o prawie 16 proc.
w porównaniu do 2016 roku. Skorygowany o zdarzenia jednorazowe wynik EBITDA wyniósł 45,7 mln zł, a skorygowany wynik netto 30,5 mln zł. Oznacza to wzrost o ponad 27 proc. w przypadku skorygowanego zysku EBITDA i o ponad 25 proc. w przypadku skorygowanego zysku netto, względem skorygowanych wyników analogicznego okresu 2016 roku. Wyniki raportowane to odpowiednio: EBITDA 46 mln zł (wzrost o prawie 31 proc.) i zysk netto 29,9 mln zł (wzrost o ponad 26 proc.).

„W 2017 roku uzyskaliśmy najwyższe w historii spółki wyniki finansowe. Miały na to wpływ bardzo dobre wyniki sprzedaży zarówno na rynkach strategicznych jak i na pozostałych. Jesteśmy największym i jednym z najszybciej rosnących banków komórek macierzystych w Europie. Zakończyliśmy 2017 rok na rekordowym w historii Grupy PBKM poziomie blisko 160 tysięcy przechowywanych próbek krwi pępowinowej lub tkanek (147 tysięcy przechowywanych próbek w segmencie B2C, tj. o 15,5 proc. więcej niż w roku 2016). Całkowita liczba przechowywanych przez nas różnych próbek biologicznych przekroczyła 215 tysięcy” – wyjaśnia Jakub Baran, współzałożyciel, istotny akcjonariusz i prezes PBKM. – „W całym 2017 roku pozyskaliśmy ponad 20 tysięcy nowych próbek krwi pępowinowej lub tkanek. Według naszych szacunków daje nam to pozycję absolutnego lidera wśród europejskich banków komórek macierzystych pod tym względem z ponad 20 proc. udziałem w rynku europejskim. Naszym celem jest dalsze utrzymanie wzrostu segmentu bankowania i osiągniecie 200 tysięcy próbek krwi pępowinowej lub tkanek zbankowanych w segmencie B2C w 2020 roku” – dodaje.

Struktura przychodów wg. segmentów
Większość przychodów Grupa PBKM generuje z obszaru B2C (ok. 91 proc w 2017 r.). Dominują w nich przychody z usług pozyskiwania, preparowania i przechowywania komórek macierzystych pochodzących z krwi pępowinowej i innych wybranych tkanek, świadczone na rzecz klientów indywidualnych (tzw. rodzinne bankowanie krwi pępowinowej lub bankowanie rodzinne). Grupa raportuje te dane razem z obszarem B2B, który obejmuje współpracę z podmiotami instytucjonalnymi w zakresie bankowania). Przychody z bankowania B2C i B2B wyniosły w 2017 r. 134,1 mln zł, o 13,2 proc. więcej rok do roku. Sprzedaż w segmencie B2C stanowi około 91 proc. sprzedaży Grupy w 2017 roku.
Równocześnie z rozwojem podstawowej działalności – bankowania krwi pępowinowej i tkanek, Grupa PBKM rozwija nowe, innowacyjne obszary: leczenie i wytwarzanie produktów ATMP-HE i ATIMP na bazie komórek mezenchymalnych (MSC), pozyskiwanych z różnych tkanek oraz własne badania nad lekami na bazie komórek macierzystych. Przychody z usług wytwarzania produktów ATMP oraz terapii z ich wykorzystaniem wyniosły w 2017 r. 11,3 mln zł, co oznacza wzrost o prawie 80 proc. rok do roku. Odpowiadały one tym samym za 8 proc. przychodów Grupy, podczas gdy w 2016 roku było to 5 proc.
„W całym 2017 roku przybyło 345 nowych pacjentów w Polsce leczonych w terapiach eksperymentalnych z wykorzystaniem materiału ATMP wytworzonego przez PBKM. Natomiast wszystkich pacjentów, którzy dotychczas byli leczeni jest już, na dzień publikacji tego sprawozdania, ponad 800” – mówi Baran.
W maju 2017 roku PBKM zawarł umowę z szwedzką spółką biotechnologiczną NextCell Pharma AB na wytworzenie produktów ATIMP na potrzeby badań klinicznych nowego leku (ProTrans©) na cukrzycę typu 1. NextCell Pharma rozpoczęła badania kliniczne nowego leku pod koniec 2017 roku. Do dzisiaj leczeniu poddanych zostało trzech pacjentów, którzy w pierwszej fazie otrzymali niską dawkę leku. PBKM zrealizował już dwie dostawy produktu ATIMP na potrzeby badań prowadzonych w Szwecji. Docelowo PBKM wytworzy produkty ATIMP niezbędne do terapii kilkudziesięciu pacjentów. Łączna wartość zamówienia na produkty ATIMP wynosi ok. 2 mln zł, przy czym część płatności została już rozliczona poprzez objęcie przez PBKM udziałów w spółce NextCell Pharma AB, notowanej na giełdzie w Sztokholmie.
Innym przykładem globalnej aktywności Grupy PBKM jest dostarczanie do ośrodków medycznych na terenie Stanów Zjednoczonych preparatów szpiku lub mobilizowanej krwi obwodowej pozyskanych od polskich dawców we współpracy z należącą do Medicover kliniką Damiana oraz DKMS. W tym obszarze PBKM na wiele ciekawych doświadczeń – w 2016 i 2017 r. przygotował preparaty dla ponad 660 pacjentów z blisko 40 państw na całym świecie. W roku 2017, po uzyskaniu pozwolenia FDA, PBKM zrealizował pierwsze dostawy preparatów dla 17 pacjentów leczonych w amerykańskich ośrodkach transplantologicznych.
„Zgromadzony przez PBKM potencjał z doświadczeń z terapii ATMP wykorzystujemy do zaprojektowania badań klinicznych, które docelowo mogą ułatwić opracowanie leków czy terapii opartych o komórki macierzyste. Widzimy w tym nowym obszarze duży potencjał i bardzo ciekawe perspektywy dla Grupy PBKM” – zapowiada prezes.
Obecnie Grupa PBKM prowadzi samodzielne badania nad opracowaniem produktu leczniczego terapii zaawansowanej opartego na komórkach mezenchymalnych z galarety Whartona w leczeniu stwardnienia zanikowego bocznego (ALS). Projekt jest realizowany przy dofinansowaniu przez NCBiR w wysokości ok. 50 proc.
„Spodziewamy się, że dzięki zgromadzonym już przez PBKM danym w ramach działalności spółki zależnej – Instytutu Terapii Komórkowych, mamy szansę na znaczące przyspieszenie harmonogramu prób klinicznych. W ramach projektu zostanie przeprowadzona próba kliniczna na grupie ponad 100 pacjentów. Liczymy na jej zakończenie w ciągu 5 lat” – doprecyzowuje Baran.
Ponadto PBKM jest częścią trzech projektów konsorcjalnych, współfinasowanych przez NCBiR, w ramach których prowadzone będą badania kliniczne z wykorzystaniem produktów ATMP. Są to projekty: ABC Therapy (zastosowanie komórek macierzystych m.in. w dermatologii i medycynie estetycznej), BIOOPA (stworzenie opatrunku wykorzystującego komórki MSC z galarety Whartona) oraz CIRCULATE (regeneracja uszkodzeń niedokrwiennych układu sercowo-naczyniowego). W przypadku projektu CIRCULATE w grudniu 2017 roku rozpoczęto badania kliniczne II/III fazy w Krakowskim Szpitalu Specjalistycznym im. Jana Pawła II. Nowej terapii zostali poddani pierwsi pacjenci (12), którym podano preparat na bazie komórek macierzystych. W trzech badaniach klinicznych w ramach CIRCULATE planowane jest poddanie terapii łącznie 315 pacjentów. W przypadku pozytywnych wyników prób klinicznych konsorcjum CIRCULATE będzie stara się o rejestrację leku w EMA. Projekt CIRCULATE jest przykładem, że terapie oparte na wykorzystaniu komórek macierzystych są dynamicznie rozwijającym się obszarem nowoczesnej medycyny.

Przychody PBKM za 2017 rok ze względu na źródła ich pozyskiwania

Struktura przychodów wg. rynków
Mając na uwadze zróżnicowany potencjał rozwoju poszczególnych rynków, grupa dokonała segmentacji działalności na segment rynki strategiczne (Polska, Turcja, Hiszpania), który w 2017 roku był odpowiedzialny za 82 proc przychodów, oraz segment rynki pozostałe (do których należą m. in. Węgry, Rumunia, Włochy i Łotwa, a w obszarze B2B również kraje bałkańskie) odpowiedzialny w 2017 roku za 18 proc przychodów. W 2016 roku było to odpowiednio 81 proc i 19 proc przychodów. Na rynkach strategicznych grupa osiągnęła w 2017 roku 122,0 mln zł sprzedaży (wzrost o 16,3 proc.
w stosunku do analogicznego okresu roku ubiegłego). Z kolei wartość sprzedaży na Rynkach pozostałych w omawianym okresie wyniosła 26,9 mln zł.
„Umacniamy naszą pozycję we wszystkich krajach, gdzie prowadzimy działalność. Jesteśmy numerem 1 na rynku w Polsce, Hiszpanii, Turcji, na Węgrzech i Łotwie, numerem 2 w Rumunii oraz w czołówce banków komórek macierzystych we Włoszech. Prowadzimy także działalność przez sieć partnerów biznesowych, pozyskując klientów m.in. ze Szwecji, Wlk. Brytanii, Serbii, Słowenii, Chorwacji, Bośni i Hercegowiny, Albanii, Czarnogóry, Macedonii i Ukrainy. W tym roku planujemy dalszą ekspansję geograficzną – prowadzimy analizy nowych rynków w Europie, a także rozszerzoną analizę rynków, gdzie prowadzimy działalność tj. np.: Turcja, Włochy, Węgry, pod kątem potencjalnych inwestycji. Grupa rozważa również możliwości wejścia na nowe rynki poza Europą, które charakteryzują się na ogół wyższymi cenami i mniejszą konkurencją, niż europejskie, jednak ewentualna działalność na nich będzie wymagać pozyskania kompetencji specyficznych dla tych rejonów” – wylicza prezes.

W całym roku 2018 Grupa planuje ponieść nakłady inwestycyjne w kwocie około 13 mln zł (nie licząc ewentualnych akwizycji), głównie na rozbudowę laboratorium w Turcji oraz zakup urządzeń medycznych wykorzystywanych w bieżącej działalności, projekty badawczo-rozwojowe oraz systemy IT. Grupa planuje sfinansowanie nakładów głównie środkami własnymi oraz leasingiem.