Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych uważa za konieczne opracowanie standardów organizacyjnych z określeniem roli i kompetencji zawodowych pielęgniarki i położnej. Docelowo należy opracować standardy we wszystkich dziedzinach pielęgniarstwa oraz rodzajach świadczeń opieki zdrowotnej. Zostało to również uwzględnione w ramach „Strategii na rzecz Rozwoju Pielęgniarstwa i Położnictwa w Polsce”. Ustalanie standardów zawodowych i standardów kwalifikacji zawodowych, obowiązujących na poszczególnych stanowiskach pracy, jest ustawowym zadaniem samorządu zawodowego pielęgniarek i położnych.
Obecnie obowiązują jedynie 3 standardy organizacyjne opieki zdrowotnej, określone w drodze rozporządzeń: w dziedzinie anestezjologii i intensywnej terapii, postępowania medycznego przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych z zakresu opieki okołoporodowej fizjologicznej oraz z powikłaniami.
„Rozwój medycyny i związane z tym zmiany w systemie ochrony zdrowia oraz potrzeby zdrowotne społeczeństwa implikują potrzebę nadania pielęgniarkom i położnym nowych ról, kompetencji i uprawnień zawodowych. To także konieczność ustawicznego podnoszenia kwalifikacji zawodowych w różnych obszarach pielęgniarstwa i położnictwa. Standardy organizacyjne opieki zdrowotnej w wybranych dziedzinach medycyny należy określić w oparciu o przepisy ustawy o działalności leczniczej. Konieczne jest jak najszybsze działanie w tym zakresie w celu zapewnienia należytej realizacji świadczeń gwarantowanych w ramach opieki zdrowotnej oraz komfortu pracy w zawodzie” – uważa Zofia Małas Prezes Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych.
Istnieje potrzeba opracowania standardów organizacyjnych z określeniem ról i kompetencji zawodowych pielęgniarki i położnej w poszczególnych rodzajach świadczeń opieki zdrowotnej lub poszczególnych dziedzinach specjalizacji pielęgniarek i położnych. Szczególna uwaga należy się obszarom priorytetowym w ochronie zdrowia.
„Należy podkreślić, że regulacje dotyczące kompetencji pielęgniarek i położnych należy dookreślić nie tylko w zakresie wykonywanych czynności na stanowisku pracy, ale już na etapie kształcenia. W ten sposób można by uniknąć zbędnego wydłużania szkoleń i studiów podyplomowych przez powtarzanie kwestii nauczonych już w toku wcześniejszej edukacji. Należy ułatwić pielęgniarkom i położnym uzyskanie specjalizacji tak, żeby zawód był atrakcyny dla młodego pokolenia i tym samym umożliwiał zastępowalność pokoleniową. To niezmiernie istotne ze względu na ogromne braki kadrowe, jakie dotykają pielęgniarstwo i położnictwo. Rozwiazaniem jest natychmiastowa poprawa warunków pracy i płacy” – dodaje Zofia Małas.
W Polsce współczynnik liczby pielęgniarek i położnych na 1 tys. mieszkańców wynosi średnio jedynie 5,2, natomiast w OECD wskaźnik ten wynosi 9,8. Liczba pielęgniarek i położnych kształtuje się następująco:
w przedziale wiekowym 41-60: 172 706
w przedziale 21-40 lat – mającym zastąpić ww. przedział – to tylko 32 993
Oznacza to, że w 2033 roku będzie brakowało 169 tys. pielęgniarek i położnych. Zapewnienie zastępowalności pokoleń wymaga, aby w latach 2018-2033 wchodziło do systemu co najmniej 13 tys. pielęgniarek i położnych rocznie.
Główne założenia zawarte w Strategii na Rzecz Rozwoju Pielęgniarstwa i Położnictwa w Polsce, dotyczące roli i kompetencji pielęgniarek i położnych w systemie ochrony zdrowia to: dookreślenie kompetencji zawodowych pielęgniarek i położnych dla poszczególnych poziomów kształcenia (licencjat pielęgniarstwa/licencjat położnictwa, magister pielęgniarstwa/magister położnictwa) oraz specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa, a także tzw. awans poziomy, opiekuna medycznego w systemie opieki zdrowotnej; opracowanie standardów organizacyjnych z określeniem roli i kompetencji zawodowych pielęgniarki i położnej w poszczególnych rodzajach świadczeń opieki zdrowotnej i w poszczególnych dziedzinach specjalizacji pielęgniarek i położnych, ze szczególnym uwzględnieniem obszarów priorytetowych.
