Badanie nt. raka płuca pokazuje bariery w dostępie pacjentów w Europie do opieki onkologicznej

Na Europejskim Forum Onkologicznym zostały zaprezentowane wstępne dane z raportu „Breathing in a new era” przygotowanego przez the Economist Intelligence Unit (EIU) na temat polityki zdrowotnej dotyczącej raka płuca. Badanie drugiej fazy podsumowuje dane z 27 krajów europejskich.

Dane pokazują, jak różne jest podejście do tego schorzenia w całej Europie. W badaniu podkreślono, że należy zmienić świadomość w wielu kwestiach dotyczących tej choroby tak, aby przestała być stygmatyzująca oraz w celu zapewnienia pacjentom dostępu do najlepszej możliwej opieki, w jak najkrótszym czasie. Dane zostały przedstawione na kilka dni przed oficjalnym rozpoczęciem przez Komisję Europejską konsultacji w sprawie europejskiego planu walki z rakiem.

„Sytuacja w obszarze raka płuca pozostawia wiele do życzenia. W Europie 1 na 5 wszystkich zgonów z powodu nowotworów jest spowodowany rakiem płuca. Rak płuca zabija tyle samo Europejczyków, ile rak piersi, jelita grubego i prostaty łącznie. Raport wskazuje konkretne i możliwe do zastosowania rozwiązania mające na celu polepszenie sytuacji pacjentów z rakiem płuca w poszczególnych krajach”- komentuje Mary Bussell, Associate w The Economist Intelligence Unit.

Z raportu wynika, że pośród 27 analizowanych krajów cztery z nich (15%) nie ma Narodowej Strategii Onkologicznej (NSO). Kolejnych 14 krajów nie zaktualizowało strategii w ciągu ostatnich pięciu lat, a tylko jeden ma plan kontroli specyficzny dla raka płuca i jest to Polska.

Krajowe wytyczne zawarte w Narodowej Strategii Onkologicznej powinny obejmować szybką ścieżkę opieki dla osób z podejrzeniem raka płuca w celu przeprowadzenia badań diagnostycznych oraz zapewnienia jak najszybszego skierowania pod opiekę specjalistyczną. Chociaż 26 z 27 krajów objętych badaniem ma krajowe wytyczne kliniczne dotyczące raka płuca, nadal istnieją znaczące rozbieżności:
 W 11 krajach nie ma zapewnionej szybkiej ścieżki diagnostycznej dla pacjentów, którzy podejrzewają u siebie raka płuca.
 12 krajów nie określa czasu, w którym należy przeprowadzić badania diagnostyczne u pacjentów z podejrzeniem raka płuca.
 15 krajów nie zapewnia szybkiego dostępu do specjalistycznej lub wysoce specjalistycznej opieki zdrowotnej po postawieniu diagnozy raka płuca.
 3 kraje nie uwzględnią w wytycznych klinicznych dotyczących raka płuca szybkiej ścieżki diagnozowania lub szybkiego skierowania na specjalistyczną lub wysoce specjalistyczną opiekę zdrowotną. Są one jednak uwzględnione w polityce rządowej, umowach krajowych lub są nakazane przez prawo.

„Przedstawione dane pomagają nam lepiej zrozumieć specyfikę raka płuca. Ponieważ opracowujemy Europejski plan walki z rakiem mający na celu zmniejszenie obciążenia nowotworami u pacjentów, ich rodzin i systemów opieki zdrowotnej oraz zaradzenie nierównościom związanym z chorobą, ważne jest zebranie wszelkich dostępnych informacji na temat najlepszych praktyk oraz wiedzy z badań i doświadczeń klinicznych, które pomogą nam zbudować solidną bazę dowodową dla lepszego kształtowania polityki” – dodał Martin Seychell, zastępca dyrektora generalnego, DG SANTE, Komisja Europejska.

W badaniu przeanalizowano 17 wskaźników wydajności z 27 krajów – Austrii, Belgii, Bułgarii, Chorwacji, Czech, Danii, Finlandii, Francji, Niemiec, Grecji, Węgier, Irlandii, Izraela, Włoch, Holandii, Norwegii, Polski, Portugalii, Rumunii, Federacji Rosyjskiej, Serbii, Słowacji, Słowenii, Hiszpanii, Szwecji, Szwajcarii i Wielkiej Brytanii. Wskaźniki zostały podzielone na pięć obszarów koncentrujących się na stopniu, w jakim dany kraj uważa raka płuca za priorytet strategiczny i problem zdrowia publicznego, zapewnia terminowe świadczenie usług diagnostycznych i terapeutycznych oraz jakość rejestrów nowotworowych, które mogą pomóc w prowadzeniu wysokiej jakości badań. Każdy kraj otrzymał ocenę za wszystkie 17 wskaźników. Po przydzieleniu wstępnej oceny punktowej każdemu krajowi przeprowadzono narodowe warsztaty z ekspertami zewnętrznymi (środowiskiem naukowym, pacjentami, decydentami) w celu omówienia wyników i opracowania zaleceń dotyczących poprawy polityki i programu. Wstępne wyniki pierwszego etapu badania zostały przedstawione na Europejskim Forum Onkologicznym 2018 w Brukseli. Przeanalizowano jeszcze 16 krajów, a wstępne wyniki tego drugiego etapu przedstawiono na Europejskim Forum Raka 2020 w Brukseli. Raport końcowy z pełną analizą wyników oczekiwany jest wiosną 2020 r.

Rak płuca jest główną przyczyną śmierci z powodu nowotworu na całym świecie. Według WHO w 2018 r. zdiagnozowano go u 470 tys. Europejczyków, a 388 tys. Europejczyków zmarło z powodu tej choroby. Rak płuca dzielimy na drobnokomórkowy i niedrobnokomórkowy. Najczęstszym rodzajem raka płuca jest nowotwór niedrobnokomórkowy (NDRP) i stanowi on około 85% wszystkich przypadków. Rak drobnokomórkowy płuca (DRP) stanowi około 10–15% wszystkich przypadków. W Polsce, co roku rejestruje się ok. 23 tys. nowych zachorowań na raka płuca, a z jego powodu umiera nawet 24 tys. Polaków.