Branża life sciences pozostaje jednym z odpornych sektorów globalnej gospodarki, a jej kondycja ma bezpośrednie przełożenie na innowacyjność systemów ochrony zdrowia i rozwój nowoczesnych terapii. Jak wynika z raportu „2026 Life Sciences Outlook” przygotowanego przez firmę doradczą Deloitte, ponad 75 proc. menedżerów z sektora biofarmacji i medtech pozytywnie ocenia perspektywy finansowe własnych organizacji, choć zaledwie 41 proc. jest optymistycznie nastawionych wobec globalnej koniunktury. W odpowiedzi na współczesne wyzwania firmy coraz częściej stawiają na AI, cyfryzację i odporność operacyjną, równoważąc innowacje z kontrolą kosztów.
Raport opiera się na wynikach czwartej edycji badania Life Sciences Outlook Survey, przeprowadzonego przez Deloitte US Center for Health Solutions we współpracy z Deloitte Global. W okresie od sierpnia do września 2025 roku ankietą objęto 280 członków zarządów firm z branży biofarmacji i medtech działających w Stanach Zjednoczonych, Europie (Francja, Niemcy, Szwajcaria, Wielka Brytania) oraz Azji (Chiny, Japonia). Publikacja koncentruje się na trendach oraz działaniach uznanych przez respondentów za „istotne” lub „bardzo istotne” dla wzrostu i konkurencyjności sektora, a wyniki ilościowe zostały uzupełnione o pogłębione rozmowy z liderami branży.
Strategie wzrostu firm z branży life sciences coraz rzadziej powstają wyłącznie w laboratoriach czy działach R&D. Coraz większy wpływ na strategie rozwoju mają regulacje. Jak wynika z raportu Deloitte, już połowa (51 proc.) respondentów spoza USA uznaje regulacje krajowe i regionalne za kluczowy czynnik kształtujący decyzje strategiczne. Wśród nich wymieniane są m.in. unijny Akt ws. sztucznej inteligencji (AI Act), rosnące obowiązki w zakresie raportowania ESG, Europejska Przestrzeń Danych Dotyczących Zdrowia (EPDZ) czy chińskie programy zamówień wolumenowych. To właśnie one zauważalnie determinują modele cenowe, zasady refundacji, dostęp do rynku oraz tempo wprowadzania innowacji.
„W sektorze medtech i biofarmacji regulacje stały się jednym z głównych czynników wpływających na decyzje biznesowe. Dziś wprost decydują o tym, które produkty są rozwijane, gdzie trafiają na rynek i na jakich warunkach cenowych. Rosnąca złożoność przepisów sprawia też, że kwestie regulacyjne muszą być uwzględniane już na etapie planowania portfolio i inwestycji” – tłumaczy Jakub Misiak, adwokat zarządzający praktyką Life Science & Healthcare w Deloitte Legal.
W odpowiedzi na coraz bardziej złożone otoczenie regulacyjne firmy z sektora life sciences uważniej przyglądają się swoim strategiom wzrostu. Raport Deloitte pokazuje, że po okresie spowolnienia fuzje i przejęcia ponownie stają się kluczowym elementem strategii. W krótkiej perspektywie 45 proc. liderów branży biofarmaceutycznej oraz 51 proc. przedstawicieli sektora technologii medycznych uznaje M&A za priorytet.
W biofarmacji obserwowany jest powrót do rozszerzania portfolio produktów oraz inwestycji w aktywa na wczesnym etapie rozwoju. Potwierdzają to dane rynkowe – łączna wartość transakcji zawartych w pierwszych trzech kwartałach 2025 roku osiągnęła 91,9 mld dolarów wobec 61,7 mld dol. w 2024 r. Również w sektorze medtech aktywność transakcyjna wyraźnie przyspieszyła w latach 2024-2025 – część firm realizuje szybkie przejęcia małych i średnich podmiotów, zwłaszcza w obszarach diagnostyki, kardiologii i ortopedii.
Obok konsolidacji i strategicznych przejęć rosnącą rolę w budowaniu długofalowej przewagi konkurencyjnej odgrywa również transformacja cyfrowa. Cyfryzacja i AI to priorytet – 48 proc. firm wskazuje transformację cyfrową, a 41 proc. generatywną AI jako kluczowy trend. Jednak luka między ambicjami a realizacją pozostaje wyraźna: tylko 22 proc. firm skutecznie skaluje AI, a 9 proc. osiąga znaczące zwroty z inwestycji.
„Sztuczna inteligencja w sektorze life sciences, ale również w Health Care to dziś narzędzie projektowania procesów, wsparcia decyzji i lepszego wykorzystania ograniczonych zasobów całego systemu ochrony zdrowia. Widać to także w Polsce – inicjatywy takie jak konkurs Hospital AI Challenge pokazują, że zarówno twórcy rozwiązań, jak i placówki medyczne koncentrują się dziś na praktycznych zastosowaniach AI w codziennej pracy, m.in. w obszarach administracji, zarządzania aparaturą czy wsparcia personelu, nie tylko w diagnostyce. Takie wdrożenia, trwale osadzone w codziennych procesach, mają największy potencjał, by znacząco poprawiać funkcjonowanie placówek i jakość opieki nad pacjentem” – podkreśla Władysław Mizia, lider konsultingu dla sektora ochrony zdrowia w Deloitte.
Zarządzanie kosztami ewoluuje w stronę długofalowych strategii – dyscyplina kosztowa to dziś fundament odporności. Już 41 proc. menedżerów biofarmaceutycznych wskazało poprawę produktywności badań i rozwoju jako najwyższy priorytet w zarządzaniu kosztami.
Liderzy sektora medtech koncentrują się na efektywności operacyjnej, traktując technologię jako główną dźwignię optymalizacji – 47 proc. firm planuje wdrożenia AI jako główną strategię redukcji kosztów do 2026 roku. W najbliższym czasie istotne pozostaną także kwestie związane z cenami, dostępnością produktów, kontraktami oraz mechanizmami zwrotu kosztów, wskazywane jako jedne z głównych obszarów koncentracji przez 29 proc. liderów firm biofarmaceutycznych oraz 37 proc. liderów sektora medtech.
„Dyscyplina kosztowa w branży wymaga systemowej transformacji modeli operacyjnych – od badań i rozwoju, przez produkcję, po politykę cenową oraz strategie wejścia na rynek. Organizacje, które już teraz potrafią postawić na konsekwentne inwestycje w dane i rozwiązania oparte na AI, osiągają krótkoterminowe efekty kosztowe oraz wzmacniają długoterminową odporność biznesową. W perspektywie 2026 roku zdolność integrowania dyscypliny finansowej z innowacyjnością pozostanie jednym z wyróżników liderów rynkowych” – podsumowuje Krzysztof Wilk, lider praktyki Life Sciences & Health Care Poland w Deloitte.
