- Ogólnopolski Dzień Walki z Depresją – niemalże 80 tysięcy kontaktów i prawie 1500 interwencji w sytuacji zagrożenia życia i zdrowia w telefonie zaufania dla dzieci i młodzieży 116 111 Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę
Kryzys psychiczny wśród dzieci i młodzieży nie jest zjawiskiem incydentalnym. Dane z telefonu zaufania dla dzieci i młodzieży 116 111, prowadzonego przez Fundację Dajemy Dzieciom Siłę, pokazują skalę wyzwań, z jakimi mierzą się najmłodsi. W minionym roku konsultanci odebrali 79 062 kontaktów od młodych osób potrzebujących wsparcia, a w 1 432 przypadkach konieczne było podjęcie interwencji w sytuacji zagrożenia życia i zdrowia.
Depresja oraz inne zaburzenia nastroju należą dziś do najczęstszych powodów zgłaszania się po pomoc. Dzieci i nastolatki nierzadko kontaktują się z telefonem z powodu długotrwałego obniżenia nastroju, stanów lekowych i depresyjnych, przemocy rówieśniczej, trudności rodzinnych czy myśli samobójczych. W wielu rozmowach powraca doświadczenie przeciążenia – szkolnego, społecznego i emocjonalnego, przy jednoczesnym poczuciu braku bezpiecznej przestrzeni do rozmowy.
Eksperci podkreślają, że kryzys psychiczny rzadko ma jedną przyczynę. Najczęściej jest efektem nakładających się czynników: presji osiągnięć, problemów w relacjach, doświadczenia przemocy, izolacji społecznej czy trudnej sytuacji domowej. Młody człowiek, którego system regulacji emocji dopiero się rozwija, może mieć ograniczone zasoby do samodzielnego poradzenia sobie z narastającym napięciem. Brak wczesnej reakcji zwiększa ryzyko pogłębienia objawów oraz zachowań autodestrukcyjnych.
„Każdy kontakt to konkretna historia młodej osoby, która często po raz pierwszy decyduje się powiedzieć komuś o swoim cierpieniu. W takich momentach priorytety są dwa: wesprzeć, odciążyć młodego człowieka, dostrzec go w jego trudnościach i bólu, a także zatroszczyć się i zapewnić mu bezpieczeństwo, jeżeli jest to konieczne. Chcemy budować obraz dorosłego, który jest odpowiedzialny i reaguje” – mówi Katarzyna Talacha, konsultantka telefonu zaufania 116 111 Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę.
Skuteczna odpowiedź na rosnące potrzeby w zakresie zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży nie może ograniczać się wyłącznie do reagowania w sytuacji ostrego kryzysu.
Kluczowe znaczenie mają działania profilaktyczne, które wzmacniają odporność psychiczną młodych osób oraz rozwijają kompetencje dorosłych w zakresie wczesnego rozpoznawania sygnałów alarmowych. Dzięki odpowiedniemu wsparciu rodzic może stać się dla dziecka bezpieczną przystanią – osobą, przy której młody człowiek może się wyciszyć, odzyskać równowagę po trudnym dniu, znaleźć wsparcie w lęku czy złości oraz uczyć się rozumienia i nazywania swoich emocji. Ten sposób patrzenia na rodzicielstwo promuje w swoich działania psychoedukacyjnych Poradnia dla Rodziców FDDS.
Eksperci podkreślają, że szczególnej uwagi wymagają takie sygnały jak:
długotrwałe wycofanie,
utrata zainteresowań,
zaburzenia snu i apetytu,
nasilona drażliwość,
samookaleczenia
wypowiedzi dotyczące bezsensu życia.
W takich przypadkach konieczne jest szybkie wsparcie specjalistyczne – psychologiczne lub psychiatryczne, a w sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia, natychmiastowa interwencja. Każda rozmowa może być pierwszym krokiem do przerwania cierpienia. A szybka reakcja, szansą na uratowanie życia.
Ogólnopolski Dzień Walki z Depresją to szczególny moment na refleksję nad powagą problemu kryzysu zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży, który wymaga systemowego podejścia: dostępności bezpłatnej, całodobowej pomocy, działań profilaktycznych oraz stabilnego finansowania.
