Parlament: kurczy się rynek apteczny

„Kto stoi za systemowym zwijaniem rynku aptecznego w Polsce?”. Na to pytanie starali się odpowiedzieć parlamentarzyści i zaproszeni goście w ramach wspólnego Posiedzenia Zespołu Parlamentarnego ds. Polityki Lekowej i Zespołu Parlamentarnego ds. Ochrony Konsumentów i Przedsiębiorców. Posiedzenie odbyło 15 stycznia 2021 roku za pośrednictwem Kancelarii Sejmu RP.

Celem posiedzenia było zapoznanie się z wnioskami z raportów dotyczących regulacji prawnych na rynku farmaceutycznym, aktualnej struktury rynku aptek w Polsce oraz roli samorządu zawodowego farmaceutów, przygotowanymi przez prof. Roberta Gwiazdowskiego, kandydata na Rzecznika Praw Obywatelskich, a także zainicjowanie dyskusji publicznej na temat aktualnej sytuacji w branży farmaceutycznej, działań Inspekcji Farmaceutycznej oraz innych organów i podmiotów funkcjonujących na tym rynku.

Podczas posiedzenia głos zabrali przedsiębiorcy działający na rynku aptecznym, prawnicy, przedstawiciele samorządu aptekarskiego, organów administracji publicznej oraz organizacji reprezentujących pacjentów. Obecni byli przedstawiciele Ministerstwa Zdrowia, Ministerstwa Rozwoju, Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców, Najwyższej Izby Kontroli, Głównego Inspektora Farmaceutycznego oraz Naczelnej Rady Aptekarskiej.

Przedstawiciele Najwyższej Izby Kontroli poinformowali, że aktualnie NIK przeprowadza kontrolę działań Głównego Inspektora Farmaceutycznego oraz Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w zakresie nadzoru tych organów nad obrotem produktami leczniczymi. Zakończenie kontroli planowane jest na 31 stycznia, a przedstawienie jej wyników na koniec marca.

„Od 2017 r. możemy zaobserwować spadek liczby aptek działających na naszym rynku. W dużej mierze jest to efektem wejścia w życie tzw. Apteki dla Aptekarza. Zgodnie z danymi aktualnie w Polsce funkcjonuje o ponad 1200 aptek mniej niż przed wejściem tej nowelizacji Prawa farmaceutycznego w życie. Jednocześnie, jak wynika z danych gromadzonych przez Główny Urząd Statystyczny, spada także ogólna liczba farmaceutów zatrudnionych w aptekach” – mówił przewodniczący Zespołu Parlamentarnego ds. Polityki Lekowej Jakub Kulesza (Konfederacja). – „Organy Inspekcji Farmaceutycznej coraz szerzej zaczynają interpretować przepisy prawa i wydają decyzje o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie apteki lub nie przejściu zezwolenia ze względu na naruszenia przepisów antykoncentracyjnych. Sądy administracyjne wydają w tych sprawach wykluczające się orzeczenia, w których ocena stanu prawnego różni się w zależności od składu orzekającego. Dodatkowo można odnieść wrażenie że Inspekcja zaczyna wchodzić w buty innych organów, badając w ramach prowadzonych przez siebie postępowań kwestie, które należą do kompetencji UOKiK, takich jak ocena czy umowa zawarta z franczyzobiorca powoduje włączenie w ramy grupy kapitałowej czy nie” – dodał.

Na konieczność funkcjonowania rynku aptek, który będzie służył przede wszystkim ochronie zdrowia pacjentów zwracał uwagę Stanisław Maćkowiak, Prezes Federacji Pacjentów Polskich. „Z punktu widzenia pacjentów potrzebne są takie rozwiązania, które będą tworzyły aptekę dla pacjenta, a nie aptekę dla aptekarza” – mówił.

Przedstawiciele przedsiębiorców zwracali podczas posiedzenia uwagę na to, że organy Inspekcji wydając swoje decyzje naruszają interpretacje wydawane przez Ministerstwo Zdrowia, chociażby w zakresie obowiązywania przepisów Apteki dla Aptekarza. Łukasz Szmulski, Dyrektor Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji w Ministerstwie Zdrowia w odpowiedzi na pytania ze strony posłów o obowiązywanie objaśnienia wydanego w tym zakresie przez Ministerstwo w kwietniu 2019 r. stwierdził, że wykładnia przepisów wydana przez Ministerstwo nie uległa zmianie.

Posiedzenie zespołu zakończyło się deklaracją Parlamentarzystów, że podejmą dalsze działania w zakresie ochrony przedsiębiorców nękanych przez działania organów Inspekcji Farmaceutycznej.

„Gorąco zachęcam wszystkich dzisiaj obecnych na posiedzeniu przedsiębiorców i przedstawicieli organizacji społecznych do kierowania do Zespołu informacji o problemach z jakimi się Państwo borykają” – mówił przewodniczący Jakub Kulesza. – „Postaramy się przeanalizować te przypadki i podjąć odpowiednie działania, korzystając chociażby z uprawnień kontrolnych jakie posiadamy jako Parlamentarzyści”.