Nowy raport Fundacji Pomagam.pl „Jak i dlaczego pomagam? Portret darczyńców w Polsce” pokazuje, że w obliczu niedociągnięć publicznego systemu opieki zdrowotnej, Polacy stworzyli własny, obywatelski system finansowania leczenia. Opiera się on na dwóch filarach: subkontach w ramach 1,5% podatku oraz zbiórkach crowdfundingowych.
● Zdrowie to cel numer jeden. Aż 55,7% Polaków w ciągu ostatnich dwóch lat wsparło działania związane ze zdrowiem i niepełnosprawnością.
● Pomagamy konkretnym osobom, nie systemowi. 56% Polaków woli wspierać indywidualnych pacjentów niż bezosobowe organizacje, co napędza popularność zbiórek medycznych.
● Crowdfunding jako obywatelski system ratunkowy. Zbiórki online stały się głównym narzędziem samoorganizacji społeczeństwa w finansowaniu nierefundowanych terapii i leczenia.
● Wsparcie jest emocjonalne, nie systemowe. Nasze zaangażowanie jest spontaniczne i emocjonalne (61% wskazań), skupione na losach jednego pacjenta, a nie na wspieraniu systemowych działań na rzecz poprawy opieki zdrowotnej.
Raport nie pozostawia wątpliwości: zdrowie jest najważniejszym celem charytatywnym w Polsce. Aż 55,7% badanych deklaruje wsparcie dla tej kategorii, a gdyby mieli do dyspozycji 1000 zł na cele społeczne, przeznaczyliby z tej kwoty średnio aż 243 zł na zdrowie – najwięcej ze wszystkich celów.
Co istotne, troska o zdrowie jednoczy Polaków niezależnie od wieku, płci, dochodów czy miejsca zamieszkania. Zarówno najmłodsze pokolenie Z (51,9%), jak i milenialsi (59,3%) czy baby boomersi (57,5%) wskazują zdrowie jako główny cel swoich darowizn. Nie ma tu również istotnych różnic między kobietami (56,1%) a mężczyznami (55,2%) ani między mieszkańcami wsi (58,1%) i największych miast (57,2%).
Raport pokazuje, że w pomaganiu na zdrowie liczy się przede wszystkim los konkretnego człowieka. Aż 56% Polaków woli pomagać indywidualnym osobom niż organizacjom, a 64% preferuje NGO oferujące pomoc bezpośrednią. Nasze wsparcie jest spontaniczne i emocjonalne (61% wskazań), dlatego angażujemy się w historie, które poznajemy w mediach lub internecie.
„Pomagamy dlatego, że coś nas poruszyło. Coś wywołało emocje tak silne, że chcemy dać im upust. Konkretna sytuacja, obraz, historia. […] Widzimy człowieka na wózku, chorego jeża, rodzinę po powodzi – pomagamy IM” – komentuje Monika Chrzczonowicz, ekspertka ngo.pl.
W efekcie zbiórki na indywidualne, często nierefundowane terapie, biją rekordy popularności. Jednocześnie systemowe działania na rzecz poprawy opieki zdrowotnej w Polsce pozostają niedofinansowane.
Raport wskazuje, że Polacy, w odpowiedzi na niedociągnięcia publicznej opieki zdrowotnej, stworzyli dwa potężne, równoległe mechanizmy finansowania leczenia.
Pierwszym z nich jest 1,5% podatku, gdzie od lat dominują organizacje prowadzące subkonta na rzecz konkretnych pacjentów.
Drugim, coraz potężniejszym filarem, jest crowdfunding. Zbiórki online stały się głównym narzędziem samoorganizacji społeczeństwa, pozwalającym w krótkim czasie zebrać ogromne kwoty na leczenie.
Raport stworzony przez Fundację Pomagam.pl na podstawie badania zrealizowanego metodą CAWI przez agencję Fast Solutions w maju 2025 r. na reprezentatywnej grupie 1011 dorosłych mieszkańców Polski.
Raport jest dostępny za darmo na stronie: www.pomagam.pl/dlaczego-pomagam
fot. Freepik
