Pandemia w dramatyczny sposób wpłynęła na leczenie osteoporozy w Polsce

Zamrożenie systemu ochrony zdrowia i skupienie się na pacjentach z COVID-19 wpływa negatywnie na leczenie wielu chorób przewlekłych, w tym osteoporozy. Pacjenci ze względu na trudny dostęp i obawy przed zarażeniem koronawirusem masowo rezygnują z nowoczesnych, refundowanych terapii. Konsultant Krajowy w dziedzinie reumatologii – profesor Marek Brzosko apeluje o diagnostykę i leczenie osteoporozy, także poprzez teleporadę. 20 października przypada Światowy Dzień Osteoporozy.

W Polsce dochodzi rocznie do 120 tysięcy złamań, których przyczyną jest osteoporoza. W następstwie osteoporotycznego złamania szyjki kości udowej w skali roku umiera ponad 8 tys. osób. Sytuację pacjentów dodatkowo utrudnia fakt, że w całej Polsce są tylko 63 poradnie leczenia osteoporozy.

Profesor Marek Brzosko, Konsultant krajowy w dziedzinie reumatologii oraz Prezes Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Reumatologicznego uważa, że „teleporady są możliwe u chorych na osteoporozę w celu określenia kontynuacji leczenia i bezpieczeństwa stosowanej farmakoterapii. Brak leczenia osteoporozy oraz brak kontynuacji leczenia wcześniej zdiagnozowanych pacjentów może w najbliższym czasie skutkować znaczącym wzrostem złamań osteoporotycznych, które spowodują wzrost wydatków NFZ związanych z leczeniem zabiegowym oraz spowodują nasilenie się niepełnosprawności u starszych osób po przebytych złamaniach, także długoterminowej opieki pielęgniarskiej”.

Eksperci rekomendują wprowadzenie zmian, które umożliwią zarówno bezpieczne kontynuowanie terapii, jak i diagnostykę osteoporozy u kolejnych pacjentów. Wśród nich są m.in.:
1. Możliwość wypisywania leków z listy „S” dla lekarzy specjalistów (tzw. recepta S dla pacjentów 75+).
2. Poprawa wyceny pakietu diagnostyczno-terapeutycznego w poradniach (AOS).
3. Zwiększenie kontraktów na leczenie osteoporozy.
4. Zmiana kryteriów otwierania poradni leczenia osteoporozy – zaangażowanie zarówno specjalistów, jak i rezydentów.)
5. Wprowadzenie do praktyki lekarza rodzinnego diagnostyki osteoporozy (kalkulator FRAX, badanie gęstości kości, tzw.DXA).

„W Polsce w populacji po 50. roku życia aż 2,1 mln osób choruje na osteoporozę, z czego większą część stanowią kobiety – ok. 1,7 mln. To wyniszczająca i postępująca choroba, prowadząca do niepełnosprawności, szeregu komplikacji i chorób wtórnych, a także zwiększająca ryzyko śmierci, dlatego wymaga skutecznego leczenia. Jego nadrzędnym celem jest zapobieganie złamaniom kości: u osób, które nie doznały złamania (prewencja pierwotna), a także u tych, u których już wystąpiło złamanie (prewencja wtórna). Osteoporoza, jak każda choroba przewlekła, wymaga stosowania się pacjenta do zaleceń lekarskich oraz zachowania ciągłości terapii. Nieprzestrzeganie zasad leczenia, brak ciągłości terapii skutkuje bowiem wzrostem ryzyka złamań i niesprawności funkcjonalnej, a także wzrostem śmiertelności. Według danych Narodowego Funduszu Zdrowia z 2019 roku rocznie dochodzi do 120 tys. złamań, których przyczyną jest osteoporoza, w tym 35 tys. tych najpoważniejszych – złamań szyjki kości udowej, w wyniku których blisko 30% pacjentów w Polsce nie przeżywa pierwszego roku od zdarzenia” – podkreśla prof. dr hab. n. med. Ewa Marcinowska-Suchowierska, przewodnicząca Zespołu Ekspertów ds. Osteoporozy przy Narodowym Instytucie Geriatrii, Reumatologii i Rehabilitacji.

Fundacja MY PACJENCI od kilku miesięcy prowadzi działania do pacjentów oraz do decydentów dotyczące konieczności zapewnienia leczenia także pacjentom z innymi chorobami niż COVID-19, szczególnie dotyczy to chorób przewlekłych. Eksperci współpracujący z Fundacją w ramach Zespołu Continue Curatio opracowali rekomendacje dotyczące leczenia w poszczególnych dziedzinach medycyny i przekazali je do Ministerstwa Zdrowia. Prof. Marek Brzosko jest członkiem Zespołu Continue Curatio.