Krztusiec – choroba niedoszacowana i niedoceniana

„Krztusiec to choroba niedoszacowana i niedoceniana” – podkreśla profesor Ernest Kuchar, przewodniczący Polskiego Towarzystwa Wakcynologii, specjalista chorób zakaźnych. Na 1 zgłoszone zachorowanie przypada średnio 71 niezgłoszonych zachorowań na krztusiec we wszystkich grupach wieku, a wśród osób starszych (w wieku 65-70 lat) nawet 320 niezgłoszonych zachorowań – wynika z polskich badań NIZP-PZH przeprowadzonych w latach 2009 – 2011. Krztusiec jest często niewykrywany lub źle diagnozowany.

W Polsce ponad połowa przypadków krztuśca dotyczy osób powyżej 15 r.ż., a najwyższa zapadalność w tej grupie jest w wieku 15 – 19 oraz 60 – 64 lata. Jednak na krztusiec można zachorować w każdym wieku, a nawet kilka razy w życiu, ponieważ ani przebycie choroby ani szczepienie nie pozostawiają trwałej odporności. Dorośli są głównym źródłem zakażenia niemowląt, dla których krztusiec jest bardzo groźny.

Krztusiec u dorosłych przebiega w sposób odmienny niż u dzieci, dorośli częściej skarżą się na długotrwały kaszel. Te niespecyficzne objawy utrudniają właściwe rozpoznanie choroby.

Średnio czterech na dziesięciu dorosłych powyżej 60. roku życia doświadcza powikłań po krztuścu, a ryzyko ich wystąpienia rośnie wraz z wiekiem.

Prof. dr hab. n. med. Adam Antczak, pulmonolog z Łódzkiego Uniwersytetu Medycznego zwraca uwagę, że prawie cała dorosła populacja Polski nie ma odporności na krztusiec, a jest on chorobą wszystkich grup wiekowych, z najcięższym przebiegiem u małych dzieci (tu niestety też jest rosnącą populacja niezaszczepiona) i u osób powyżej 65 r.ż. W rzeczywistości ryzyko ciężkiego przebiegu rośnie po 50 r.ż.

Jak dochodzi do zakażenia? Jak wiele osób choruje? Źródłem zakażenia jest chory człowiek – zarówno, z pełnoobjawowym krztuścem, jak i łagodną postacią choroby (najczęściej ten drugi) i – który może zakażać nawet przez 4 -5 tygodni.

Zakażenie pałeczką krztuśca przenosi się drogą kropelkową (poprzez kaszel, kichanie, mówienie). Krztusiec jest bardzo zaraźliwy, łatwiej jest się nim zakazić niż grypą, świnką, różyczką czy ospą wietrzną – jeden chory może zainfekować od 12 do 17 osób.

Szczepienia przeciwko krztuścowi zalecane są zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych wszystkim osobom dorosłym (od 19 r.ż.) w postaci pojedynczej dawki przypominającej co 10 lat. To szczepienie nie jest refundowane – jego koszt wynosi ok. 120-150 zł.

Krztusiec jest chorobą ludzi w każdym wieku, na którą można chorować wiele razy w życiu.

„Jedynym sposobem by się przed tym uchronić jest szczepienie powtarzane co 10 lat, najprościej w okrągłą rocznicę urodzin: 30, 40, 50 lat” – podkreśla prof. Kuchar.